Fróðleikur um reglur og smíði smáhýsa

01 Stærð og skilgreining

Lykilforsenda undanþágu frá byggingarleyfi er að húsið sé að hámarki 15 m². Mikilvægt er að muna að átt er við brúttóflatarmál, sem þýðir að mælt er utan á ytri klæðningu beggja vegna.

02 Hæðarmælingar og landslag

Mesta leyfilega hæð smáhýsis er 2,5 metrar.

• Mælipunktur: Hæðin er mæld frá yfirborði fullmótaðs jarðvegs upp í hæsta punkt þaksins (mæni).
• Halli: Ef húsið stendur í halla skal mæla hæðina þeim megin sem landið er hæst við vegginn. Þetta gefur svigrúm til að húsið mælist hærra þeim megin sem hallinn fellur undan án þess að brjóta reglur.

03 Lágmarksfjarlægðir og nágrannaréttur

Öryggi og góð sambúð við nágranna skiptir máli:

• Lóðarmörk: Almennt skal lágmarksfjarlægð smáhýsis frá lóðarmörkum vera 3 metrar. Hægt er að staðsetja hús nær mörkum ef skriflegt samþykki nágranna liggur fyrir.
• Brunavarnir: Vegna eldhættu verður að tryggja lágmarksfjarlægðina 3 metra í næsta íbúðarhús eða útveggi annarra timburhúsa. Ef tvö smáhýsi eru á sömu lóð þurfa einnig að vera að minnsta kosti 3 metrar á milli þeirra.

04 Auknar kröfur um eldvarnir og gler

Ef smáhýsi er staðsett nær íbúðarhúsi eða lóðarmörkum en 3 metrar, þarf oft að grípa til sérstakra ráðstafana:

• Engin op: Meginreglan er að veggur sem snýr að lóðarmörkum eða öðru húsi innan lágmarksfjarlægðar megi hvorki hafa glugga né hurðir.
• Eldvarnargler: Ef óskað er eftir dagsbirtu á slíkan vegg er hægt að nota eldvarnargler í föstum fögum. Glerið þarf að uppfylla E-30 staðal (heldur logum og lofttegundum úti í 30 mínútur) eða EI-30 (heldur líka hita inni/úti).
• Eldvarnarklæðning: Nota skal klæðningu sem brennur illa, svo sem bárujárn, ál eða sementsbundnar plötur.

05 Vatn, rafmagn og tilgangur

Tenging lagna ræðst af því í hvaða tilgangi húsið er notað:

• Vatn og frárennsli: Það er í lagi að vera með vatnsúttak eða einfaldan vask ef notkunin er tengd garðvinnu. Ef hins vegar er sett upp hreinlætisaðstaða (klósett eða sturta) telst húsið ætlað til íveru og kallar þá á byggingarleyfi.
• Frosthætta: Þar sem húsið er óupphitað er mikilvægt að hafa í huga að lagnir geta sprungið vegna frosts. Hafa samráð við pípulagningameistara um bestu lausnina.
• Rafmagn: Leyfilegt er að leggja rafmagn (fyrir lýsingu eða hleðslu), en slíkt skal ávallt gert af löggiltum rafvirkja.

06 Undirstöður, stöðugleiki og loftun

Vanda þarf til verka svo húsið standist íslenska veðráttu og haldist þurrt:

• Jarðskrúfur og punktar: Henta vel í halla til að halda húsinu réttu án þess að hækka það um of.
• Festingar: Smáhýsi eru létt og því er nauðsynlegt að festa þau tryggilega við undirstöður svo þau foki ekki í óveðri.
• Vörn gegn fúa: Gæta þarf þess að hafa tjörupappa á milli timburs og málms/steypu og tryggja góða loftun (a.m.k. 10-15 cm) undir gólfbitana.
• Loftræsting: Til að koma í veg fyrir raka og myglu er mikilvægt að setja tvær loftristar (um 100-150 mm að stærð) á veggi hússins; aðra lágt niðri og hina hátt uppi á móti, til að skapa náttúrulegt loftflæði.

07 Hvernig getum við aðstoðað?

Þótt mörg smáhýsi þurfi ekki byggingarleyfi, geta aðstæður verið þannig að huga þurfi að flóknari hönnun eða sækja þurfi um undanþágur ef húsið fer út fyrir hefðbundinn ramma.

• Faglega hönnun og teikningar: Við hönnum smáhýsið þannig að það nýti lóðina sem best og falli vel að umhverfinu.
• Samskipti við yfirvöld: Við sjáum um alla skjalagerð og umsóknir til sveitarfélaga ef verkefnið er byggingarleyfisskylt eða krefst grenndarkynningar.
• Ráðgjöf um skipulag: Við köfum ofan í deiliskipulag þíns svæðis til að tryggja að framkvæmdin sé innan allra löglegra marka.
• Tæknileg ráðgjöf: Við veitum almenna ráðgjöf um staðsetningu mannvirkis, hæðarsetningu í halla og hvernig best sé að haga tæknilegum lausnum miðað við íslenskar aðstæður.